Terapia poznawczo-behawioralna została opracowana w latach 60. XX wieku przez amerykańskiego psychiatrę Aarona Becka. Głównym założeniem tej formy leczenia terapeutycznego jest przekonanie, że myśli, emocje i zachowania człowieka wzajemnie na siebie wpływają, tworząc wzorce zachowań, które nie zawsze są właściwe. Człowiek doświadczając życia, pod wpływem emocji utrwala pewne konkretne zachowania w poszczególnych sytuacjach. Czasem kopiuje zachowania innych, przekładając je na własne życie. Reaguje na różne zjawiska i sytuacje tak, jak się do tego przyzwyczaił, często nie zdając sobie sprawy z tego, że rani tym innych lub przysparza obie kłopotów. Jeśli np. jest pesymistą, to wszystko będzie już widział w czarnych barwach. Ludzie utrwalają swoje zachowania i postrzeganie świata poprzez doświadczanie, więc trudno im potem wyjść poza te ustanowione wewnętrznie ramy. Terapia jest potrzebna wtedy, gdy utrwalone zachowania czy przekonania nie są obiektywne i bywają niewłaściwe. Problem z zaburzeniem postrzegania świata staje się przedmiotem leczenia terapeutycznego. Psychoterapia poznawczo-behawioralna pozwala wykryć te zniekształcone interpretacje rzeczywistości i zastąpić je właściwymi. Terapia Schematów opiera się na założeniu, że każdy człowiek posiada schematy pozwalające interpretować napływające do umysłu informacje. Te najważniejsze dla naszego funkcjonowania w relacjach oraz rozumienia i przeżywania siebie i świata kształtują się przede wszystkim w dzieciństwie w relacjach z ważnymi dla nas osobami. Zasada jest taka: ze „zdrowych” relacji mamy schematy pomagające nam odnaleźć się w życiu, zaś z sytuacji, w których nasi rodzice nie zaspokajali podstawowych potrzeb emocjonalnalnych (przesadzali z czymś albo zachowywali się nie w porządku) mamy schematy, które odzwierciedlają tamte sytuacje. Terapia schematów jest nastawiona na identyfikację i zmianę takich właśnie niekorzystnych schematów na zdrowsze i bardziej pomagające w radzeniu sobie w życiu. Podobnie działa terapia poznawczo-behawioralna (z której zresztą terapia schematu się wywodzi i z którą ma bardzo wiele wspólnego), ale jest kilka istotnych różnic. Główna polega na tym, że terapia schematu jest dużo bardziej nastawiona na emocje niż terapia poznawczo-behawioralna, która skupia się przede wszystkim na zmianie sposobu myślenia i zachowania.W swojej pracy terapeutycznej wykorzystuję oba wskazane powyżej podejścia. Swoją pracę uzupełniam także stosowaniem protokołu transdiagnostycznego H. Barlowa do leczenia zaburzeń emocjonalnych. W pracy terapeutycznej korzystam także protokołów poznawczo-behawioralnych do leczenia różnego rodzaju zaburzeń (m.in. zaburzenia lękowe, zaburzenia depresyjne, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne). W pracy z moimi pacjentami nawiązuję z nimi relację terapeutyczną, zwiększam motywację do zmiany, podążam, za celami wyznaczonymi przez pacjenta, opracowuję konceptualizację problemów pacjenta oraz wdrażam odpowiednie metody terapeutyczne. Najczęściej integruję pracę protokołem poznawczo-behawioralnym z terapią schematów (wyobrażeniowa zmiana skryptów, dialogi między krzesłami). W pracy z nastolatkami oraz młodymi dorosłymi stosuję pracę na poduszkach, które zastępują krzesła z terapii trybów. Wykorzystuję także lalki terapeutyczne przedstawiające poszczególne tryby oraz wspieram się pracą z rysunkiem terapeutycznym poprzez odniesienie do metod poznawczych. 

W pracy gabinetowej zajmuję się diagnostyką wstępną w zakresie zaburzeń nastroju u nastolatków i osób dorosłych w tym także oceną potencjalnego ryzyka samobójczego. Do diagnozy wykorzystuję najnowsze kwestionariusze psychologiczne takie jak: BDI-II, CDI-2, KPD. W przypadku gdy objawy zespołu depresyjnego utrzymują się pacjenta na poziomie umiarkowanym lub wysokim kieruję go wtedy na konsultację psychiatryczną. Wykorzystując protokoły poznawczo-behawioralne prowadzę terapię depresji oraz obniżonego nastroju (w tym zaburzenia adaptacyjne). Posiadam także doświadczenie w prowadzeniu terapii grupowej dla osób z obniżonym nastrojem dlatego w gabinecie często prowadzę pacjentów, którzy dokonują samouszkodzeń lub znajdują się w kryzysie psychicznym lub emocjonalnym. 

Prowadzę wsparcie psychologiczne oraz terapię dla nastolatków zmagających się z problem przemocy lub uzależnień w rodzinie (syndromy DDA, DDD itp… w oparciu o terapię schematów). W sytuacjach podejrzenia stosowania przemocy – wszczynam procedurę NK, informuję Prokuraturę lub Policję. Dotyczy to najczęściej sytuacji związanych z wykorzystaniem seksualnym. W gabinecie przyjmuje pacjentów z zaburzeniami lękowymi takimi jak: fobia społeczna, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, lęk o zdrowie czy zaburzenie lękowe z napadami paniki. Wykorzystując odpowiednie eksperymenty behawioralne oraz protokoły poznawczo-behawioralne (np. lęk lub zaradny kot) wspieram pacjentów w przezwyciężaniu codziennych problemów. 

W ostatnim na terapię zgłasza się coraz więcej kobiet z zaburzeniami osobowości typu Borderline (osobowość z pogranicza). Do pracy z tą grupą pacjentów stosuję specyficzne metody postępowania. M.in. stosuję terapię trybów z terapii schematów oraz wykorzystuję takie narzędzia jak lalki terapeutyczne. Dokonuję także oceny nasilenia cech, które wchodzą w skład zaburzenia osobowości z pogranicza poprzez kwestionariusz wywiadu SCID-5. Odsyłam pacjentów na konsultacje psychiatryczną a następnie prowadzę z nimi terapię schematów. Pacjenci nagrywają sesję na telefon komórkowy lub dyktafon w celu odsłuchiwania pomiędzy sesjami. W przypadku zaburzenia osobowości typu borderline wspieram się w pracy protokołem transdiagnostycznym oraz superwizją koleżeńską. 

Prowadzę także wsparcie psychologiczne dla rodziców zmagających się z problemem uzależnienia cyfrowego w rodzinie. Najczęściej zaczynam pracę z rodzicami i szczegółowo w ramach sesji planujemy działania mające na celu odciągnąć dziecko od nadużywania lub uzależnienia. Przeciętny nastolatek spędza przed komputerem nawet 10 godzin dziennie (wliczając okres zdalnej edukacji) co przekłada się w sposób negatywny na jego zdrowie psychiczne. 

Prowadzę także wsparcie psychologiczne dla dzieci, nastolatków oraz rodziców zmagających się z sytuacją około rozwodową. Posiadam doświadczenie w pracy z małymi dziećmi dlatego przyjmuję na terapię dzieci od szóstego roku życia. 

W przypadku pacjentów, którzy zgłaszają się terapię z problemami emocjonalnymi takimi jaki niekontrolowane wybuchy gniewu czy złości stosuję w dużej mierze protokół transdiagnostyczny H. Barlowa.

TERAPEUTYCZNY DOMEK DLA LALEK WYKORZYSTYWANY DO PRACY Z DZIEĆMI I MŁODZIEŻĄ

Budowanie wewnętrznego domu w trakcie pracy terapeutycznej z dziećmi i młodzieżą pomaga przepracować trudne doświadczenia z okresu dzieciństwa oraz dojrzewania. Poprzez wybór odpowiednich lalek pacjent odgrywa przy pomocy terapeuty sytuacje, które obciążają go emocjonalnie. Praca z lalkami pomaga w tym aby poprzez zabawę wypracować z dzieckiem bardziej przystosowawcze zachowania. Wprowadzenie trybu mądrego dziecka/zdrowego nastolatka jest jednym z kluczowych elementów pracy terapeutycznej, który pomaga w wypracowaniu zdrowych strategii radzenia sobie. Metoda pracy z lalkami, które przedstawiają trybu schematów została zaczerpnięta z Terapii Schematów Y. E. Younga. Przy pomocy terapeutycznego domku dla lalek pracujemy z dziećmi i z młodzieżą na trzech poziomach doświadczenia. Poziom najbardziej podstawowy (parter domku terapeutycznego) to struktura trudnych doświadczeń życiowych, które w konsekwencji doprowadzają do wykształcenia się u dziecka dysfunkcyjnych schematów życiowych tzw. pułapek życiowych. Kiedy dziecko znajduje się w danej płace życiowej (np. schemat roszczeniowość/wielkościowość) jego strategią radzenia sobie np. poprzez nadmierną kompensację może być tryb impulsywnego/niezdyscyplinowanego dziecka, które w obawie przed odrzuceniem łamie normy i zasady społeczne. Na strychu domku (obszar, który znajduje się pod otwieranym dachem) widzimy poziom trybów schematów, które są widoczne w zachowaniu dzieci i młodzieży. Na strychu zatem dziecko łub nastolatek przy pomocy lalki przedstawiającej tryb odłączonego obrońcy unika np. kontaktów z ludźmi (zrywa z nimi więzi) oraz angażuje się w czynności zastępcze np. nadmiarowe granie w gry na telefonie komórkowym aby nie dopuszczać do sytuacji, w której doświadczyło by trudnych emocji. Będąc w trybie odłączenia (filmik, na którym lalki znajdują się na krześle z baldachimem) dziecko pozornie zapewnia sobie poczucie bezpieczeństwa poprzez wyłączenie emocji lub odłączenie się od ich przeżywania. Celem terapii z wykorzystaniem terapeutycznego domku dla lalek jest odkrycie wraz z dzieckiem sytuacji, które doprowadziły do wykształcenia się poszczególnych trybów radzenia sobie. W terapii pokazujemy poprzez odgrywanie scenek z życia pacjenta, które sytuacje spowodowały wykształcenie się poszczególnych trybów radzenia sobie. W trakcie pracy terapeutycznej z wykorzystaniem trybów schematów w stosunku do dzieci i młodzieży prowadzimy także psychoedukację oraz wsparcie rodziców w procesie wychowawczym. Celem wspierania rodziców jest uświadomienie tego, że pewne zachowania (należące do trybu wymagającego lub karzącego rodzica) mogą negatywnie wpływać na wzmacnianie dysfunkcyjnych trybów radzenia sobie u dziecka. 

W terapii osób dorosłych zamiast lalek wykorzystuję drewniane krzesła, które symbolizują poszczególne części pacjenta. Prowadzimy w gabinecie dialog pomiędzy poszczególnymi trybami aby wypracować zdrowsze formy radzenia sobie. W pracy terapeutycznej zarówno z dziećmi, młodzieżą oraz dorosłymi stosuję także inne techniki oświadczeniowe takie jak: wyobrażeniowa zmiana wspomnień, wyobrażeniowa zmiana skryptów czy praca z bezpiecznym miejscem. Poprzez odpowiednie wykorzystanie zasobów pacjenta poprzez odtwarzanie w wyobrażeniu trudnych sytuacji przepracowujemy traumatyczne doświadczenia z okresu dzieciństwa lub dojrzewania. 

CENNIK:

Konsultacja psychologiczna oraz pierwsza sesja indywidualna  (50 minut) –  120 zł

ZOOM: konsultacja oraz sesja indywidualna online (50 minut) –  120 zł

Terapia poznawczo-behawioralna z wykorzystaniem Terapii Schematów (koszt jednej sesji)–  120 zł, terapia trwa najczęściej od 3 miesięcy do roku czasu, może zostać przedłużona zależności od potrzeb pacjenta oraz złożonej sytuacji zdrowotnej.

Pierwsze spotkanie ma charakter konsultacyjny. Podejmujemy na nim wspólną decyzję o rozpoczęciu pracy z psychologiem. W trakcie konsultacji wstępnej omawiamy oczekiwania, zasady współpracy, a także ustalamy cel oraz szacujemy wstępnie czas pracy terapeutycznej.

ZACHĘCAM GORĄCO DO WSPÓŁPRACY.

Marcin Miller - ZnanyLekarz.pl